Okulary ochronne

Co wziąć pod uwagę, rozważając zakup okularów ochronnych?

Czym jest dla człowieka wzrok, tego nikomu nie trzeba tłumaczyć. Oko, jedno z najczulszych miejsc na ciele, zostało – w wyniku ewolucji – otoczone specjalną opieką… Powieka, mimo że chroni narząd wzroku, intuicyjnie odcinając go od źródła mocnego światła czy zanieczyszczeń, musi być wspomagana przez zdrowy rozsądek. Narażamy bowiem wzrok w różnych sytuacjach – poprzez ekspozycję na słońce i promieniowanie UV, w warunkach natężonego zapylenia czy wystawienie oka na możliwość uszkodzenia mechanicznego.

Na szczególną uwagę zasługują oczy sportowców, a w tym strzelców. Każdy, kto choć raz odwiedził strzelnicę, zgodzi się z tym, że okulary ochronne to (obok ochronników słuchu), podstawa wyposażenia. Oko musi bowiem zmierzyć się z różnymi warunkami oświetlenia (zmierzch, zadymienie, pył), a także odłamkami i rykoszetami, które przypadkiem mogą uszkodzić delikatną powierzchnię gałki ocznej. Naprawdę niewiele trzeba by powstał uraz – drobinka wielkości milimetra potrafi poważnie, trwale uszkodzić wzrok.

Jeśli na takie niebezpieczeństwo narażone są oczy na strzelnicy, to co dopiero w terenie?

Wiele jest czynników, które mogą przesądzić o tym, że dane okulary są lepsze w konkretnej sytuacji. Należy przede wszystkim pamiętać, że uniwersalne, nie istnieją, chyba że szkła są wymienne. Wszystko zależy od miejsca, w którym będą używane, warunków pogodowych, pory dnia a nawet anatomii strzelca. Warto więc przetestować kilka par, zanim zdecydujemy się na zakup.

 

DSC_2821

 

Czym kierować się przy wyborze okularów? Z pewnością pierwszą sprawą jest określenie warunków, w jakich będą stosowane. To pomoże w sprecyzowaniu kryteriów doboru właściwych. Warto upewnić się, że dany model przeznaczony jest dla strzelców, posiada odpowiednie dla danej aktywności certyfikaty jakościowe i czy przeszedł odpowiednie testy. Specyfikacja strzelecka będzie dobrym odniesieniem dla konkretnych kryteriów doboru. Jeśli okulary zostały określone przez producenta jako wyposażenie dla strzelców (ochrona balistyczna), jest szansa, że będą spełniały odpowiednie normy.

Wiele zależy od dobrze dobranych soczewek. Ważny jest nie tylko materiał, z jakiego zostały wykonane ale również kolor, rodzaj filtrów i powłok. Warto pamiętać, że każda opcja i prawie każdy problem, został już rozwiązany przez producentów okularów. Trzeba więc szukać tych najwłaściwszych.

Jednym z najpopularniejszych tworzyw, z jakich produkowane są soczewki jest oczywiście poliwęglan. Odpowiednio obrobiony przez renomowanego producenta, doskonale odwzorowuje kolory i wyostrza obraz, a przy tym jest niezwykle trwały, lekki i odporny na uderzenia. Niestety łatwo ulega zarysowaniu a przy użyciu dużej siły może ulec zniszczeniu – pęknięcie oznacza rozpad na drobne drzazgi, które mogą okazać się bardzo niebezpieczne dla oka.

Poliwęglan jest jednak powszechnie używany, ze względu na swoją lekkość oraz odporność na  urazy mechaniczne. Podobne, jednak lepsze właściwości, posiadają tworzywa, które wyprodukowane zostały na potrzeby wojska – są to NXT (Intercast Europe) oraz Trivex (PPG Industries). Materiały te określane są jako plastyczne ale o bardzo dużej trwałości – oprą się nawet sile pocisku. Tę właściwość docenią osoby, które doświadczyły na własnej skórze szkody, jaką zrobić może odłamek czy rykoszet.

O tym, ze dane okulary określane są jako balistyczne, stanowią specjalne normy wytrzymałościowe, które dostępne są w specyfikacji ochronników wzroku. Można z nich wyczytać jakiej sile pocisku oprze się tworzywo szkieł. Producenci z całego świata, stosują normy adekwatne do przepisów na terenie danego kraju. I tak np. ANSI Z87.1 – stworzona przez American National standard Institute, to dwupoziomowa norma testowania odporności soczewki, na uszkodzenie poprzez wolno spadającą oraz szybko lecącą stalową kulę, MIL STD 622F oraz MIL DTL 43511D i MIL PRF 31013 – balistyczne normy oparte na standardach wojsk amerykańskich (odporność na przestrzelenie), CE EN 166 – europejska norma, która dotyczy wszystkich produktów indywidualnej ochrony oczu, wprowadzanych na rynek europejski, określająca odporność mechaniczną : S – podwyższona wytrzymałość na uderzenie kuli o średnicy 2,2 mm i masie 0,43 g o prędkości 12 m/s; F – uderzenie o niskiej energii – kulki o średnicy 6 mm i masie 0,86 g o prędkości 45 m/s; B – uderzenie o średniej energii –  kulki o średnicy 6 mm i masie 0,86 g przy prędkości 120 m/s; A –  uderzenie o wysokiej energii –  kulki o średnicy 6 mm i masie 0,86 g z prędkością 190 m/s.

Kluczową kwestią jest kolor „szkieł”. Rozpiętość jest dość duża – od bezbarwnych, stanowiących podstawową ochronę przed uszkodzeniami mechanicznymi, poprzez brązowe – dzięki doskonałemu kontrastowi, pomagające w zmniejszeniu napięcia oka, uwydatniające głębię ostrości,  szare – dające naturalny kontrast i możliwość rzeczywistego widzenia barw, różowe – polepszające kontrast, zwiększające ostrość widzenia i podbijające naturalne kolory, żółte – poprawiające widzenie w kiepskich warunkach pogodowych (mgła, zmrok), aż do zielonych, które są uniwersalne i pomagają w zmniejszeniu napięcia oka przy jasnym świetle.

 

DSC_2844

 

Jak widać możliwości są ogromne, a to i tak jeszcze nie wszystko!

Soczewki, aby stwarzać barierę ochronną, blokującą wszelkie czynniki ryzyka, powinny być pokryte odpowiednimi filtrami i powłokami. Blokada promieniowania UV nie jest jedyną wymaganą dla prawidłowej ochrony oka. Światło nie jest czynnikiem jednoznacznym i nie oznacza tylko promieniowania. Czynnikami ryzyka są również – blask bezpośredni – wynikający z głównego źródła światła – zwykle słoneczny, wszelkie poblaski, odbicia i refleksy, które drażnią wzrok i zaburzają widzenie oraz percepcję. a także odbicia lustrzane od soczewek – sprawa, która może być niezwykle drażniąca i rozpraszająca, jeśli ma miejsce na powierzchni od strony oka. Oczywiście można temu zapobiec, wybierając okulary, których soczewki pokryte będą obustronnie powłokami antyrefleksyjne  i polaryzacyjnymi.

Pewnie wielu z Was zauważyło problem, który pojawia się przy dużym wysiłku lub zmianie temperatur – soczewki zachodzą parą. Jest to bardzo niewygodne ponieważ znacznie ogranicza pole widzenia. Wielu producentów usilnie starało się wyeliminować ten problem. Od jakiegoś czasu szkła niektórych modeli (np. firmy ESS) pokrywa się powłokami „anti- fog”, które mają na celu ograniczenie parowania.

Jeśli chodzi o wygodę – to również kwestia bardzo ważna. Bywają sytuacje, gdy okulary muszą być noszone przez kilka godzin, w różnych warunkach. Oprawki powinny być lekkie – np. z włókna węglowego, poliamidu, dobrze przylegające i właściwie osłaniające oczy. Niektóre osoby lubią modele otwarte od dołu, jednak wielu strzelców wybiera okulary dobrze dopasowane z dołu i góry, co znacznie ogranicza kontakt oka z drobinkami ciał obcych. Należy pamiętać, że dobrze jest gdy obszar w okolicy oka również będzie chroniony. Warto więc wybrać okulary osłaniające nieco większą powierzchnię twarzy.

Od pewnego czasu stosuje się również proste zauszniki, nie zaginane za ucho, co znacznie poprawia wygodę używania ochrony wzroku razem z ochronnikami słuchu (ESS wyprodukował nawet w tym celu cieniutkie oprawki Supressor, do okularów z serii Cross). Zwykle są one z tego samego tworzywa co reszta oprawek, czasem posiadają wstawki z gumy/silikonu zapobiegające zsuwaniu oraz otwory do zamocowania paska zabezpieczającego. Natomiast niektórzy producenci, stosują oprawki ze stopu metali (w tym tytanu) – to już kwestia indywidualnego poczucia komfortu i… zasobności portfela.

 

DSC_2831

 

 

A co z osobami, które maja wadę wzroku? To również ważna kwestia, której producenci okularów nie pozostawili bez odpowiedzi. W ich ofercie pojawiły się soczewki korekcyjne, które dopasować można do indywidualnych potrzeb. Korygują wadę wzroku, a jednocześnie dają ochronę przed uszkodzeniami mechanicznymi i promieniowaniem słonecznym. Można je nabyć w kilku formach – korekcyjnych nakładek, wkładów clip – on, okularów z gotową korekcją.

Większość firm zdecydowała się na wypuszczenie modeli, które stały się swoistymi hybrydami – użytkownik sam może dopasować szkła, zauszniki czy wkładki i stworzyć wersję optymalną do preferencji, czy sytuacji wymagającej ochrony wzroku.

 

Oko jest narządem bardzo delikatnym. Nawet niewielki przedmiot może trwale uszkodzić wzrok i zmniejszyć zdolność widzenia. Ochrona oka nie jest czymś skomplikowanym, ale nie polega też na założeniu pierwszych lepszych okularów. Jeśli chce się zadbać o swój wzrok na poziomie zaawansowanym, warto poznać zagrożenia i nauczyć się im przeciwdziałać. Technologia XXI wieku, zatrzyma nie tylko kurz i pył ale także promieniowanie, a nawet lecący z duża prędkością odłamek stali!

Bywalcy strzelnic wielokrotnie spotykali się z sytuacjami, które mrożą krew w żyłach – warto o nich pamiętać podczas każdego strzelania. Wzrok to bezcenny dar 😉

Ceny okularów ochronnych wahają się od 40zł za popularne Peltory,  do nawet ponad 800zł za Oakleye z polaryzacją. Ja od kilku lat używam gównie okularów firmy ESS, do kupienia choćby w Firmie RWS Cetus KLIKNIJ TU.

 

DSC_2804

3 thoughts on “Okulary ochronne”

  1. Witaj !

    Świetny artykuł.
    Jeżeli chodzi o ESS Crossbow Suppressor, jaki kolor polecilbys jako najbardziej uniwersalny ?
    Spotkałem się z opiniami, że bursztynowy 🙂

    Z góry dzięki za odpowiedź.
    Pozdrawiam.

    1. Bursztynowe sprawdzają się fajnie na strzelnicach zamkniętych i na zewnątrz podczas takiej pogody jak teraz – pochmurno, mgliście itp. Niestety ponieważ rozjaśniają obraz, to nie nadają się podczas słonecznych dni na otwartych strzelnicach. Jeśli mają to być okulary wyłącznie strzeleckie, to sam chyba wziąłbym białe/przezroczyste jako najbardziej uniwersalne. Dlatego z doświadczenia wiem, że na jednej parze się nie kończy… 🙂

      1. Dwie pary ESS to niestety koszt rzędu 400-500zl, ale pewnie na tym się skończy, jako uzupełnienie szkieł bursztynowych, na słoneczny dzień co byś polecił ? Czarne ? Szare ? ESS ma dość bogatą ofertę wizjerów.
        Widziałem też w artykule na jednym zdjęciu brązowe Peltor 3M Maxim Ballistic, sprawdzą się jako coś budżetowego ? 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *